Yaklaşık 20 bin yıl öncesine dayanan yağış sularının kayaya kimyasal yönden vurduğu süreç, Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesindeki kumlu taş tabakasında belirgin bir minyatürü gün yüzüne çıkardı. İkiz nehirlerin oluşturduğu su yolları, kayalık tabakaların üzerinde ortaya çıkan lapyalar aracılığıyla ayrıntılı biçimde gözleniyor.
İlçe merkezine yaklaşık 4 kilometre mesafedeki sediment tortulu kireç taşı tabakasının üzerinde beliren lapyalar, Dicle ve Fırat nehirlerinin dallarının minyatür bir temsilini sunuyor. Toprağın örtüsü altında kalan bölümlerde lapyalar ince ve yüzeyde ise daha derinleşerek belirginleşiyor; bu durum, yaklaşık 20 bin yıl önceki jeolojik süreçlerin izlerini taşıyor.
Antropolog Naci Akdemir, alanın tortulu kireç taşı tabakasıyla kaplı olduğunu ve yağış sularının kayaya yol açtığı kimyasal aşınmanın çok güzel lapya örneklerini oluşturduğunu ifade etti. Akdemir, bu lapyaların aslında arazide Fırat ile Dicle nehirlerinin ve kollarının meydana getirdiği peneplenleşmenin minyatür bir temsili olduğunu belirtti.
Akdemir, lapyaların minyatür seviyesinde akarsuları, vadileri, nehir su ayrım çizgilerini ve göl oluşumlarını yansıttığını; kuzey tarafının hafif, güney tarafının ise daha engebeli olması nedeniyle araziye özgü kıvrımların oluştuğunu anlatıyor. Ayrıca, coğrafya öğretmenlerinin bu konuları yerinde arazide incelemesinin büyük fayda sağladığını vurguladı.
Not: Bu açıklamalar, lapyaların zaman içinde oluşan doğal süreçlerin ürünleri olduğunu ve bu süreçlerin en az 15-20 bin yıl süren jeolojik evreler kadar eski olduğunu gösteriyor.
Yorumlar kapalı.